мозок Archives - Република https://arhiva3.republika.mk/tema/mozok/ За подобро да се разбереме Sat, 30 Dec 2023 18:12:08 +0000 mk-MK hourly 1 https://arhiva3.republika.mk/wp-content/uploads/2018/11/cropped-favicon-32x32.png мозок Archives - Република https://arhiva3.republika.mk/tema/mozok/ 32 32 Осум витамини и минерали кои го забавуваат стареењето на мозокот https://arhiva3.republika.mk/zivot/zdravje/osum-vitamini-i-minerali-koi-go-zabavuvaat-stareeneto-na-mozokot/ Sun, 31 Dec 2023 19:14:27 +0000 https://republika.mk/?p=728292

Kако што старееме, здравјето на нашиот мозок станува клучно за одржување на целокупната благосостојба. Когнитивното опаѓање е природен дел од стареењето, но новите истражувања покажуваат дека одредени витамини и минерали може да играат клучна улога во зачувувањето на функцијата на мозокот и спречувањето на опаѓањето поврзано со стареењето.

Омега-3 масни киселини
Омега-3 масните киселини, особено еикосапентаенската киселина (EРА) и докозахексаенската киселина (ДХА), се составни состојки на мембраните на мозочните клетки. Овие масни киселини покажуваат антивоспалителни и антиоксидантни својства, поттикнувајќи здрава функција на мозокот. Мрсните риби како лососот, оревите, лененото семе и чиа семето се одличен извор на омега-3 масни киселини. Редовното консумирање може да го намали ризикот од когнитивно опаѓање и да придонесе за целокупното здравје на мозокот.

Фосфатидилсерин
Фосфатидилсерин е фосфолипид кој е клучна компонента на клеточните мембрани, особено во мозокот. Тој има улога во ослободувањето на невротрансмитери и е проучен поради неговиот потенцијал да ја поддржува когнитивната функција. Додека телото произведува фосфатидилсерин, достапни се и додатоците добиени од соја или други извори, известува „Тајмс оф Индија“ (Times of India).

Антиоксиданти (витамини Ц и Е)
Антиоксидантите, како што се витамините Ц и Е, играат клучна улога во заштитата на мозокот од оксидативен стрес. Оксидативниот стрес, предизвикан од слободните радикали, може да придонесе за когнитивно опаѓање поврзано со стареењето. Цитрусното овошје, бобинките, јаткастите плодови, семките и зелениот лиснат зеленчук се богати извори на витамин Ц, додека витаминот Е се наоѓа во намирниците како бадеми, семки од сончоглед и спанаќ.

Витамин Д
Витаминот Д не само што е од витално значење за здравјето на коските, туку игра и улога во когнитивната функција. Рецепторите на витамин Д се наоѓаат во целиот мозок, а соодветните нивоа можат да ја поддржат невропротекцијата. Изложеноста на сончева светлина е природен начин за зголемување на нивото на витамин Д, а може да се добие и од збогатена храна и додатоци на исхраната.

Б витамини (Б6, Б9, Б12)
Витамините од групата Б се есенцијални за различни функции на мозокот, вклучително и синтезата на невротрансмитерите и одржувањето на миелинот, заштитната обвивка на нервните влакна. Витаминот Б6 се наоѓа во бананите, компирот и живината, додека витаминот Б9 (фолат) го има во изобилство во лиснатиот зеленчук, гравот и леќата. Витаминот Б12, клучен за невролошкото здравје, првенствено се наоѓа во производите од животинско потекло, а неговиот дефицит може да придонесе за опаѓање на когнитивните способности.

Магнезиум
Магнезиумот е вклучен во повеќе од 300 ензимски реакции во телото, вклучувајќи ги и оние поврзани со функцијата на мозокот. Помага во регулирањето на невротрансмитерите, ја промовира синаптичката пластичност и го подобрува когнитивниот перформанс. Храната богата со магнезиум вклучува јаткасти плодови, семки, цели зрна и лиснат зелен зеленчук.

Цинк
Цинкот е суштински минерал кој игра улога во синаптичкиот пренос и придонесува за структурата на протеините во мозокот. Се наоѓа во храната како што се месото, млечните производи, јаткастите плодови и мешунките. Соодветните нивоа на цинк ја поддржуваат целокупната когнитивна функција и може да придонесе за невропротекција.

Куркумин
Куркуминот, активното соединение на куркумата, има силни антивоспалителни и антиоксидантни својства. Истражувањата покажуваат дека куркуминот може да има невропротективни ефекти, потенцијално намалувајќи го ризикот од когнитивно опаѓање поврзано со возраста. Вклучувањето на куркума во готвењето или земањето додатоци на куркумин може да обезбеди когнитивни придобивки.

The post Осум витамини и минерали кои го забавуваат стареењето на мозокот appeared first on Република.

]]>

Kако што старееме, здравјето на нашиот мозок станува клучно за одржување на целокупната благосостојба. Когнитивното опаѓање е природен дел од стареењето, но новите истражувања покажуваат дека одредени витамини и минерали може да играат клучна улога во зачувувањето на функцијата на мозокот и спречувањето на опаѓањето поврзано со стареењето. Омега-3 масни киселини Омега-3 масните киселини, особено еикосапентаенската киселина (EРА) и докозахексаенската киселина (ДХА), се составни состојки на мембраните на мозочните клетки. Овие масни киселини покажуваат антивоспалителни и антиоксидантни својства, поттикнувајќи здрава функција на мозокот. Мрсните риби како лососот, оревите, лененото семе и чиа семето се одличен извор на омега-3 масни киселини. Редовното консумирање може да го намали ризикот од когнитивно опаѓање и да придонесе за целокупното здравје на мозокот. Фосфатидилсерин Фосфатидилсерин е фосфолипид кој е клучна компонента на клеточните мембрани, особено во мозокот. Тој има улога во ослободувањето на невротрансмитери и е проучен поради неговиот потенцијал да ја поддржува когнитивната функција. Додека телото произведува фосфатидилсерин, достапни се и додатоците добиени од соја или други извори, известува „Тајмс оф Индија“ (Times of India). Антиоксиданти (витамини Ц и Е) Антиоксидантите, како што се витамините Ц и Е, играат клучна улога во заштитата на мозокот од оксидативен стрес. Оксидативниот стрес, предизвикан од слободните радикали, може да придонесе за когнитивно опаѓање поврзано со стареењето. Цитрусното овошје, бобинките, јаткастите плодови, семките и зелениот лиснат зеленчук се богати извори на витамин Ц, додека витаминот Е се наоѓа во намирниците како бадеми, семки од сончоглед и спанаќ. Витамин Д Витаминот Д не само што е од витално значење за здравјето на коските, туку игра и улога во когнитивната функција. Рецепторите на витамин Д се наоѓаат во целиот мозок, а соодветните нивоа можат да ја поддржат невропротекцијата. Изложеноста на сончева светлина е природен начин за зголемување на нивото на витамин Д, а може да се добие и од збогатена храна и додатоци на исхраната. Б витамини (Б6, Б9, Б12) Витамините од групата Б се есенцијални за различни функции на мозокот, вклучително и синтезата на невротрансмитерите и одржувањето на миелинот, заштитната обвивка на нервните влакна. Витаминот Б6 се наоѓа во бананите, компирот и живината, додека витаминот Б9 (фолат) го има во изобилство во лиснатиот зеленчук, гравот и леќата. Витаминот Б12, клучен за невролошкото здравје, првенствено се наоѓа во производите од животинско потекло, а неговиот дефицит може да придонесе за опаѓање на когнитивните способности. Магнезиум Магнезиумот е вклучен во повеќе од 300 ензимски реакции во телото, вклучувајќи ги и оние поврзани со функцијата на мозокот. Помага во регулирањето на невротрансмитерите, ја промовира синаптичката пластичност и го подобрува когнитивниот перформанс. Храната богата со магнезиум вклучува јаткасти плодови, семки, цели зрна и лиснат зелен зеленчук. Цинк Цинкот е суштински минерал кој игра улога во синаптичкиот пренос и придонесува за структурата на протеините во мозокот. Се наоѓа во храната како што се месото, млечните производи, јаткастите плодови и мешунките. Соодветните нивоа на цинк ја поддржуваат целокупната когнитивна функција и може да придонесе за невропротекција. Куркумин Куркуминот, активното соединение на куркумата, има силни антивоспалителни и антиоксидантни својства. Истражувањата покажуваат дека куркуминот може да има невропротективни ефекти, потенцијално намалувајќи го ризикот од когнитивно опаѓање поврзано со возраста. Вклучувањето на куркума во готвењето или земањето додатоци на куркумин може да обезбеди когнитивни придобивки.

The post Осум витамини и минерали кои го забавуваат стареењето на мозокот appeared first on Република.

]]>
„Мозочната магла“ по Ковид е скоро еквивалентна на 10 години стареење https://arhiva3.republika.mk/zivot/zdravje/mozochnata-magla-po-kovid-e-skoro-ekvivalentna-na-10-godini-stareene/ Mon, 24 Jul 2023 06:42:55 +0000 https://republika.mk/?p=664578

Состојбата наречена „мозочна магла“ поврзана со продолжен Ковид е споредлива со остарувањето за 10 години, посочува ново истражување на Кралскиот колеџ во Лондон, Велика Британија.

Испитувајќи го влијанието на Ковид-19 врз помнењето, истражувачите откриле дека мозочните оштетувања се најголеми кај луѓето кои биле позитивни и имале симптоми повеќе од три месеци. Научниот труд објавен во „Лансет“, исто така, открива дека симптомите кај заболените лица биле продолжени речиси две години по првичната зараза.

Останува фактот дека две години по првото заразување, некои луѓе не се чувствуваат целосно закрепнати и нивните животи сè уште се под влијание на долгорочните влијанија на коронавирусот, рече Клер Стивс, професорка на Кралскиот колеџ.

Според неа, треба да се работи повеќе за да се осознаат причините поради коишто тоа се случува и што може да се направи за помош.

Поимот „мозочна магла“ се користи за опис на чувството на ментална бавност, зашеметеност, невнимание, недостаток на присуство, збунетост, расеаност.

The post „Мозочната магла“ по Ковид е скоро еквивалентна на 10 години стареење appeared first on Република.

]]>

Состојбата наречена „мозочна магла“ поврзана со продолжен Ковид е споредлива со остарувањето за 10 години, посочува ново истражување на Кралскиот колеџ во Лондон, Велика Британија. Испитувајќи го влијанието на Ковид-19 врз помнењето, истражувачите откриле дека мозочните оштетувања се најголеми кај луѓето кои биле позитивни и имале симптоми повеќе од три месеци. Научниот труд објавен во „Лансет“, исто така, открива дека симптомите кај заболените лица биле продолжени речиси две години по првичната зараза. Останува фактот дека две години по првото заразување, некои луѓе не се чувствуваат целосно закрепнати и нивните животи сè уште се под влијание на долгорочните влијанија на коронавирусот, рече Клер Стивс, професорка на Кралскиот колеџ. Според неа, треба да се работи повеќе за да се осознаат причините поради коишто тоа се случува и што може да се направи за помош. Поимот „мозочна магла“ се користи за опис на чувството на ментална бавност, зашеметеност, невнимание, недостаток на присуство, збунетост, расеаност.

The post „Мозочната магла“ по Ковид е скоро еквивалентна на 10 години стареење appeared first on Република.

]]>
Секојдневни навики што причинуваат стареење на мозокот https://arhiva3.republika.mk/zivot/zdravje/sekojdnevni-naviki-shto-prichinuvaat-stareene-na-mozokot/ Tue, 25 Apr 2023 09:37:47 +0000 https://republika.mk/?p=633832

Повеќе секојдневни навики придонесуваат за лошо здравје на мозокот. Ново истражување издвојува четири појави што можеби имаат најголемо влијание, или најлоши последици, во таа смисла.

Тоа се премногу седење, недостаток на дружење, несоодветен сон и хроничен стрес. Сепак, она што е добро во цела оваа приказна е фактот дека токму овие навики најлесно се менуваат, вели д-р Рудолф Танзи, невролог во Општата болница на Масачусетс во Бостон, САД.

Премногу седење

Просечен возрасен човек седи шест и пол часа дневно, а сѐ тоа лошо влијае на здравјето на мозокот. Научен труд објавен во списанието „ПЛОС уан“, покажа дека премногу седење води до значителни промени во делот од мозокот што е клучен за помнењето. Истражувачите користеле скенирање со магнетна резонанца за да го следат медијалниот темпорален лобус (МТЛ) – областа на мозокот која создава спомени, кај луѓе на возраст од 45 до 75 години. Тие потоа ги споредиле снимките со просечниот број часови седење дневно. Според наводите, оние кои седеле најдолго, имаат потенка МТЛ-област. Истражувачите велат, состојбата на МТЛ може да биде признак на умственото опаѓање и деменција.

Недостаток од дружење

Осаменоста е поврзана со депресија и поголема можност за Алцхајмерова болест, а и тоа може да го забрза когнитивниот пад. Испитувања од јули 2021 година покажаа дека луѓе кои се помалку социјално активни, губат повеќе од сивата материја на мозокот – надворешниот слој одговорен за обработка на информации.

Несоодветен сон

Според наводите, третина од возрасните не ги добиваат препорачаните седум до осум часа сон. Истражувањето во списанието „Слип“ посочува дека умствените вештини како што се помнење, расудување и решавање проблеми, опаѓаат кога луѓето спијат помалку од седум часа навечер.

Хроничен стрес

Тоа буквално ги уништува мозочните клетки и го намалува префронталниот кортекс – областа во мозокот одговорна за меморија и учење. Главен предизвикувач на стрес кај постарите возрасни луѓе е пристапот кон сѐ, како работите да треба да бидат токму онакви какви што личноста ги замислува, истакна Танзи.

Тој начин на размислување може да предизвика негативни реакции што го зголемуваат нивото стрес секогаш кога работите не одат како што се замислени.

The post Секојдневни навики што причинуваат стареење на мозокот appeared first on Република.

]]>

Повеќе секојдневни навики придонесуваат за лошо здравје на мозокот. Ново истражување издвојува четири појави што можеби имаат најголемо влијание, или најлоши последици, во таа смисла. Тоа се премногу седење, недостаток на дружење, несоодветен сон и хроничен стрес. Сепак, она што е добро во цела оваа приказна е фактот дека токму овие навики најлесно се менуваат, вели д-р Рудолф Танзи, невролог во Општата болница на Масачусетс во Бостон, САД. Премногу седење Просечен возрасен човек седи шест и пол часа дневно, а сѐ тоа лошо влијае на здравјето на мозокот. Научен труд објавен во списанието „ПЛОС уан“, покажа дека премногу седење води до значителни промени во делот од мозокот што е клучен за помнењето. Истражувачите користеле скенирање со магнетна резонанца за да го следат медијалниот темпорален лобус (МТЛ) – областа на мозокот која создава спомени, кај луѓе на возраст од 45 до 75 години. Тие потоа ги споредиле снимките со просечниот број часови седење дневно. Според наводите, оние кои седеле најдолго, имаат потенка МТЛ-област. Истражувачите велат, состојбата на МТЛ може да биде признак на умственото опаѓање и деменција. Недостаток од дружење Осаменоста е поврзана со депресија и поголема можност за Алцхајмерова болест, а и тоа може да го забрза когнитивниот пад. Испитувања од јули 2021 година покажаа дека луѓе кои се помалку социјално активни, губат повеќе од сивата материја на мозокот – надворешниот слој одговорен за обработка на информации. Несоодветен сон Според наводите, третина од возрасните не ги добиваат препорачаните седум до осум часа сон. Истражувањето во списанието „Слип“ посочува дека умствените вештини како што се помнење, расудување и решавање проблеми, опаѓаат кога луѓето спијат помалку од седум часа навечер. Хроничен стрес Тоа буквално ги уништува мозочните клетки и го намалува префронталниот кортекс – областа во мозокот одговорна за меморија и учење. Главен предизвикувач на стрес кај постарите возрасни луѓе е пристапот кон сѐ, како работите да треба да бидат токму онакви какви што личноста ги замислува, истакна Танзи. Тој начин на размислување може да предизвика негативни реакции што го зголемуваат нивото стрес секогаш кога работите не одат како што се замислени.

The post Секојдневни навики што причинуваат стареење на мозокот appeared first on Република.

]]>
Ковид може да предизвика влошување на извршните функции на мозокот и негово намалување, покажува ново истражување https://arhiva3.republika.mk/zivot/zdravje/kovid-moze-da-predizvika-vloshuvanje-na-izvrshnite-funkcii-na-mozokot-i-negovo-namaluvanje-pokazuva-novo-istrazuvanje/ Tue, 08 Mar 2022 10:21:45 +0000 https://republika.mk/?p=469468

Ковид-19 може да предизвика намалување на масата на мозокот, да ја намали сивата материја во областите кои ги контролираат емоциите и меморијата и да ја оштети областа што го контролира сетилото за мирис, покажа истражувањето на научниците од Универзитетот Оксфорд.

Истражувачите објавија дека забележале такви промени и кај пациенти кои не биле хоспитализирани поради Ковид-19.

За да се дознае дали споменатите последици можат барем делумно да се отстранат или да станат трајни, ќе треба да се направат дополнителни истражувања.

„Имаме силни докази за абнормалности на мозокот по Ковид-19“ напишаа британските научници во студијата објавена во понеделникот во списанието „Нејчер“.

Дури и во случај на благи форми на болеста, учесниците во студијата открија „влошување на извршните функции“ на мозокот одговорни за фокусирање, планирање, организирање, донесување одлуки и решавање проблеми, а во просек големината на мозокот се намалила помеѓу 0,2 проценти и 2 проценти.

Една рецензирана студија испитувала промени во мозокот на 785 пациенти на возраст од 51 до 81 година.

Двапати им е направено скенирање на мозокот, а од вкупниот број на испитаници, 400 биле заразени со Ковид помеѓу двете снимки. Второто скенирање беше направено во просек 141 ден по првото.

Студијата беше спроведена во време кога алфа варијантата на коронавирусот беше доминантна во Британија и малку е веројатно дека биле вклучени пациенти заразени со делта, велат британските научници.

Студијата, исто така, покажа дека некои пациенти страдале од „мозочна магла“ или намалено внимание и концентрација, како и намалена брзина на обработка на информациите и послаба меморија откако прележале од Ковид.

Научниците не објавија дали вакцинацијата против Ковид влијаела на состојбата, но британската здравствена агенција минатиот месец објави дека студијата на 15 претходни студии покажала дека вакцинираните луѓе имаат половина помала веројатност да развијат долгорочни симптоми на Ковид од невакцинираните.

The post Ковид може да предизвика влошување на извршните функции на мозокот и негово намалување, покажува ново истражување appeared first on Република.

]]>

Ковид-19 може да предизвика намалување на масата на мозокот, да ја намали сивата материја во областите кои ги контролираат емоциите и меморијата и да ја оштети областа што го контролира сетилото за мирис, покажа истражувањето на научниците од Универзитетот Оксфорд. Истражувачите објавија дека забележале такви промени и кај пациенти кои не биле хоспитализирани поради Ковид-19. За да се дознае дали споменатите последици можат барем делумно да се отстранат или да станат трајни, ќе треба да се направат дополнителни истражувања.
„Имаме силни докази за абнормалности на мозокот по Ковид-19“ напишаа британските научници во студијата објавена во понеделникот во списанието „Нејчер“.
Дури и во случај на благи форми на болеста, учесниците во студијата открија „влошување на извршните функции“ на мозокот одговорни за фокусирање, планирање, организирање, донесување одлуки и решавање проблеми, а во просек големината на мозокот се намалила помеѓу 0,2 проценти и 2 проценти. Една рецензирана студија испитувала промени во мозокот на 785 пациенти на возраст од 51 до 81 година. Двапати им е направено скенирање на мозокот, а од вкупниот број на испитаници, 400 биле заразени со Ковид помеѓу двете снимки. Второто скенирање беше направено во просек 141 ден по првото. Студијата беше спроведена во време кога алфа варијантата на коронавирусот беше доминантна во Британија и малку е веројатно дека биле вклучени пациенти заразени со делта, велат британските научници. Студијата, исто така, покажа дека некои пациенти страдале од „мозочна магла“ или намалено внимание и концентрација, како и намалена брзина на обработка на информациите и послаба меморија откако прележале од Ковид. Научниците не објавија дали вакцинацијата против Ковид влијаела на состојбата, но британската здравствена агенција минатиот месец објави дека студијата на 15 претходни студии покажала дека вакцинираните луѓе имаат половина помала веројатност да развијат долгорочни симптоми на Ковид од невакцинираните.

The post Ковид може да предизвика влошување на извршните функции на мозокот и негово намалување, покажува ново истражување appeared first on Република.

]]>
Луѓето кои прележале Ковид-19 може да страдаат од „мозочна магла“ https://arhiva3.republika.mk/zivot/zdravje/lugjeto-koi-prelezale-kovid-19-moze-da-stradaat-od-mozochna-magla/ Mon, 24 Jan 2022 10:44:37 +0000 https://republika.mk/?p=448686

По прележување Ковид-19, може да дојде до „мозочна магла“, предупреди рускиот инфектолог Елизавета Темник во интервју за „Мослента“.

Темник, која учествуваше на годишниот Серуски конгрес за заразни болести, изјави дека „мозочната магла“ (brain fog) е манифестација на пост-ковид синдром.

Се карактеризира со намалена концентрација и меморија, расеаност, поспаност и општа слабост. Таа појасни дека оваа појава допрва треба да ја проучуваат специјалисти, но веќе има докази дека се манифестира по зараза со омикрон.

Темник рече дека ако на некое лице му се дијагностицира акутна инфекција со симптоми на главоболка, тоа подоцна може да влијае на функцијата на мозокот. Претходно, лекарите открија врска помеѓу прележан Ковид-19 и намалување на животниот век.

The post Луѓето кои прележале Ковид-19 може да страдаат од „мозочна магла“ appeared first on Република.

]]>

По прележување Ковид-19, може да дојде до „мозочна магла“, предупреди рускиот инфектолог Елизавета Темник во интервју за „Мослента“. Темник, која учествуваше на годишниот Серуски конгрес за заразни болести, изјави дека „мозочната магла“ (brain fog) е манифестација на пост-ковид синдром. Се карактеризира со намалена концентрација и меморија, расеаност, поспаност и општа слабост. Таа појасни дека оваа појава допрва треба да ја проучуваат специјалисти, но веќе има докази дека се манифестира по зараза со омикрон. Темник рече дека ако на некое лице му се дијагностицира акутна инфекција со симптоми на главоболка, тоа подоцна може да влијае на функцијата на мозокот. Претходно, лекарите открија врска помеѓу прележан Ковид-19 и намалување на животниот век.

The post Луѓето кои прележале Ковид-19 може да страдаат од „мозочна магла“ appeared first on Република.

]]>